tia X

tia X

Bài viết chưa xemgửi bởi nguyencuong » Chủ nhật Tháng 10 07, 2007 6:53 am

các bạn nào biết giúp mình với: tia X tác động dến các hạt bên trong của chất rắn như thế nào ?
nguyencuong
Thành viên mới
Thành viên mới
 
Bài viết: 7
Ngày tham gia: Chủ nhật Tháng 10 07, 2007 6:19 am

Re: tia X

Bài viết chưa xemgửi bởi Billyfat » Chủ nhật Tháng 10 07, 2007 8:38 am

nguyencuong đã viết:các bạn nào biết giúp mình với: tia X tác động dến các hạt bên trong của chất rắn như thế nào ?

Tia X (X ray), là sóng điện từ có bước sóng khoảng vài Angstron, cỡ kích thước khoảng cách giữa các nguyên từ trong vật rắn.
Khi chiếu chùm tia X vào vật rắn (tinh thể vât rắn), chuùym tia này đi sâu vào trong vật rắn (chiều sâu phụ thuộc vào năng lượng, bước sóng của tia X và phụ thuộc bản thân vật liệu).
Ta biến xung quanh mỗi nguyên tử có các điện tử (electron), nên sóng điện từ (tia X) sẽ tương tác với các đám mây điện tử này.
Có nhiều khả năng xảy ra:
1. Tương tác là đàn hồi (không mất năng lượng), ta tưởng tượng như hai viên bi cứng va chạm, photon tia X bật ngược trở lại.
2. Tương tác không bàn hồi, tia X mất năng lượng (photon tia X mất năng lượng, bước sóng tia x tăng), năng lượng bị mất truyền cho các điện tử chuyển mức năng lượng từ mức năng lượng thấp đến mức năng lượng cao hơn. (điện tử chỉ ở mức năng lượng cao hơn đó một thời gian ngẵn cớ nano giây rồi trở về phát huỳnh quang, ta gọi huỳnh quang tia X)
Trường hợp 1
Người ta thu các tia X phản xạ ngược trở lại, chúng ta co phổ nhiễu xạ tia X, hay phổ X ray.
Hiện tựong nhiễu xạ, giống như chúng ta chiếu mội chùm tia sáng đến một loạt các gương nhỏ, cách đều nhau, mỗi gương phản xạ lại một phần chùm tia sáng, chùm phản xạ giao thoa..phổ giao thoa, với các vân sáng tối giống như phổ nhiễu xạ tia X.
Như vậy, khoảng cách giữa các gương (các nguyên tử trong vật rắn) có thể biết thông qua phổ nhiễu xạ ngoài ra, cách sắp xếp các nguyên tử, theo cấu trúc khác nhau cũng có thể tính toán thông qua phổ nhiễu xạ tia X.
Trường hợp 2
các tia X mất năng lượng do tương tác khôgn dàn hồi, có thể được khảo sát cũng cho một số thông tin về vật rắn, đặc biệt huỳnh quang tia X, có thể dùng để nghiên cứu cho biết loại vật chất trong vật rắn ta nghiên cứu.
Chú ý rằng, tia X phải có bước sóng nhỏ hơn hằng số mạng tinh thể (khoảng cách giữa các nguyuyên tử). Nếu vật rắn là chất vô định hình (không pải tinh thể) ví dụ như thủy tinh. các nguyên tử không có cấu trúc tuần hoàn, các gương của ta không có xắp xếp đều đặn, không có hiện tượng nhiễu xạ, phổ tia X cho thong tin rằng vật rắn có phải là tinh thể hay vô định hình.
PS: Bài viết này là trên cở sở dễ hiều cho những bạn chưa biết nhiều về tia X và nhiễu xạ tia X, nên mốt số so sánh ví dụ chỉ để các bạn hiều, không hoàn toàn là như vậy, môn khoa học tia X cũng có nhiều phong phú và hấp dẫn. Cảm ơn các bạn đã quan tâm.
Billyfat
Thành viên
Thành viên
 
Bài viết: 25
Ngày tham gia: Thứ 3 Tháng 10 02, 2007 8:42 am


Quay về Vật lý chất rắn

Ai đang trực tuyến?

Đang xem chuyên mục này: Không có thành viên nào đang trực tuyến1 khách